Mobbing w pracy to zagadnienie, które ze względu na swój nieco subiektywny charakter bywa wyzwaniem dla adwokatów, którzy walczą o sprawiedliwość dla swoich Klientów. Czym dokładnie jest mobbing, jakie zachowania można uznać za nękanie ze strony pracodawcy oraz przede wszystkim, jak je udowodnić? W poniższym artykule dokładnie omówimy zjawisko mobbingu, skupiając się na jego aspektach prawnych.
Czym jest mobbing w miejscu pracy?
Choć o mobbingu w ostatniej dekadzie słyszymy dość często, to warto dokładnie wyjaśnić, czym jest mobbing. Bywa bowiem, że termin ten jest wykorzystywany również wtedy, gdy nie jest zasadny. O mobbingu mówimy wtedy, gdy na przykład przełożony deprecjonuje kompetencje pracownika, podważa wyniki jego pracy, wyśmiewa go, a także gdy bezpodstawnie odmawia mu prawa do awansu i rozwoju w szeregach firmy, a także izoluje pracownika, czym bezpośrednio wpływa na jego kondycję psychiczną.
Definicja mobbingu według Kodeksu pracy
Warto podkreślić, że mobbing w pracy został zdefiniowany w akcie normatywnym, jakim jest Kodeks Pracy. Zgodnie z art. 94(3) § 2. Mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Zgodnie z definicją, którą wskazuje prawo pracy, aby uznać zachowanie w pracy za przejaw mobbingu, musi być ono długotrwałe, uporczywe i negatywne w skutkach dla pracownika (zarówno dla jego poczucia wartości, jak i rozwoju kariery zawodowej).
Przykłady zachowań uznawanych za mobbing
Jak rozpoznać mobbing? Przejawy mobbingu najlepiej jest przedstawić na przykładach. Jeśli jednak chciałbyś/chciałabyś skonsultować z nami swój indywidualny przypadek, chętnie udzielę Ci porady prawniczej.
Przejawy mobbingu:
zlecanie zadań niezgodnych z umową, które są znacznie poniżej lub powyżej kwalifikacji pracownika,
wyśmiewania działań pracownika w obecności zespołu,
poniżanie pracownika,
izolacja pracownika poprzez niezapraszanie go na spotkania,
groźby, zastraszanie,
rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji na temat pracownika.
Jak odróżnić mobbing od konfliktu w pracy?
W erze wzmożonej świadomości zjawiska mobbingu zdarza się, że jest on mylony ze zwykłym sporem lub krytyką. W odróżnieniu obu tych zjawisk pomagam także przez Internet, gdzie świadczę kompleksowe porady prawne moimi Klientom bez względu na lokalizację, w które akurat się znajdują. Jeśli uwaga przełożonego jest jednorazowa i odnosi się do konkretnej sytuacji lub zadania, a jej celem jest poprawa jakości pracy, skorygowanie błędów i uniknięcie ich w przyszłości, wówczas z dużym prawdopodobieństwem mówimy o krytyce, którą należy zaakceptować. Wiemy jednak, że krytyka w niektórych momentach może być odebrana jako bezpodstawny atak. Zanim jednak wystosujesz pozew o mobbing, skorzystaj z porady prawnej.
Jak udowodnić mobbing przed sądem?
Aby udowodnić mobbing przed sądem, należy przygotować szereg dokumentów i zapisów, które bezpośrednio wskazują na to, że zachowania pracodawcy/ przełożonego są uporczywe, długotrwałe i przyczyniają się do pogorszenia samopoczucia. Dowody na mobbing bywają trudne do uchwycenia. Często bowiem mobbing przybiera formę werbalnych, niezarejestrowanych uwag, a wszelkie zachowania takie jak izolacja lub utrudniony dostęp do narzędzi pracy, lub możliwości rozwoju są tuszowane i niejednoznaczne. Pomoc kancelarii adwokackiej jest wówczas nieoceniona w selekcji dowodów, oceny ich mocy, a także w przygotowaniu pozwu i rzetelnego wsparcia w procesie mediacji i negocjacji. Warto pamiętać, że jakość dowodów, liczba świadków oraz zakres oskarżenia wpływają na to, ile trwa sprawa o mobbing.
Dowody osobowe i dokumentacyjne
Jak udowodnić mobbing? Zgromadź dowody przejawów mobbingu w postaci korespondencji służbowej (maile, screeny z komunikatorów wewnętrznych), wszelkich notatek i raportów. Spróbuj spisać wszystkie polecenia służbowe, które otrzymałeś, a które nie wpisują się w zakres Twoich obowiązków, zapisz również sytuacje, w których doświadczyłeś/doświadczyłaś poniżania lub wyśmiewania, wraz z okolicznościami tych wydarzeń i datą, jeśli jesteś w stanie ją określić. W oczach sądu nieocenione będą również zeznania świadków. Poniżanie członka zespołu nie umyka pozostałym pracownikom. W kontakcie z potencjalnym świadkiem pomóc może adwokat. Jeśli potrzebujesz wsparcia, nie czekaj, skontaktuj się ze mną już dziś.
Rola opinii biegłych i dokumentacji medycznej
Niezwykle wartościowym dowodem w sprawie są również zaświadczenia learskie oraz opinie psychologiczne, w których wiarygodni eksperci stwierdzają pogorszenie zdrowia na skutek działań mobbera. To często na podstawie takich właśnie opinii lekarskich, sąd jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, że doszło do mobbingu.
Jakie prawa przysługują ofierze mobbingu?
Prawa ofiary mobbingu obejmują między innymi zadośćuczynienie pieniężne za wyrządzone krzywdy (takie jak stany lękowe, załamanie nerwowe czy przewlekły stres), a także odszkodowanie za mobbing, prawo do rozwiązania umowy z winy pracodawcy bez okresu wypowiedzenia, a w niektórych przypadkach również do unieważnienia umowy lojalnościowej.
Co zrobić, jeśli doświadczasz mobbingu?
Przejawy mobbingu w pierwszej kolejności należy zgłosić wewnątrz firmy, zaczynają od przełożonego. Jeśli to jednak on jest mobberem, należy udać się od razu do Działu HR. Bardzo ważne, aby wszelkie kroki miały charakter pisemny, a treść zawiadomienia zawierała informacje o zdarzeniach, ich dacie, świadkach i skutkach. Potwierdzenie, że temat był eskalowany wewnątrz organizacji jest ważnym dowodem w sprawie sądowej. Jeśli czujesz, że Dział HR nie rozpoczął dochodzenia w tej sprawie lub przeprowadził je niedokładnie, napisz podobne zawiadomienie do dyrekcji, zarządu lub prezesa. Na tym etapie nie zastanawiaj się już, czy warto zgłosić mobbing do adwokata - jego wsparcie będzie niezbędne w dalszych krokach, gdy sprawa trafi na drogę sądową. W międzyczasie należy przygotować również zgłoszenie do Państwowej Inspekcji Pracy.
Mobbing a obowiązki pracodawcy
Mobbing a prawo pracy - kodeks jednoznacznie wskazuje na to, że pracodawca zobowiązany jest do szkolenia pracowników w tym zakresie, reagowania na zgłoszenia o mobbingu, eliminowania jego źródeł, a także ochrony interesów pracownika, który ten zgłasza przejawy mobbingu. W przeciwnym wypadku pracodawca może zostać obciążony sankcjami ze strony PIP, a także pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej, a nawet karnej.
Mobbing w pracy – kiedy warto zwrócić się o pomoc do adwokata?
Kompleksowa pomoc prawna w sprawach o mobbing to ogromne wsparcie dla osób, które znalazły w sobie odwagę, by walczyć o dobre imię i poczucie własnej wartości w miejscu pracy. Jako adwokat z wieloletnim stażem, posiadam szerokie doświadczenie w reprezentowaniu interesów moich Klientów w sporach z pracodawcami. Skontaktuj się ze mną, wspólnie przeanalizujemy zebrane dowody i ustalimy plan walki o należną Ci sprawiedliwość.